How to order your copy

Χρειάζονται οι ενήλικες τα παραμύθια στην ζωή τους;

Από τότε που πάτησε το πόδι του άνθρωπος στη γη, μεγάλωσε με ιστορίες, οι οποίες εξηγούσαν τα μυστήρια του κόσμου σε απλά λόγια. Τα Μυστήρια αυτά εμπερικλείουν θέματα όπως η γέννηση, οι εποχές, η μέρα και η νύχτα, μετά καθώς η ανθρωπότητα προχώρησε τα θέματα πλέον αφορούσαν περισσότερο την καθημερινή ζωή του ανθρώπου. Οι περισσότερες τέτοιες ιστορίες, τα παραμύθια δηλαδή, συνήθως έχουν φανταστικό τέλος αιχμαλωτίζοντας έτσι τις ελπίδες και τα όνειρα της ανθρωπότητας. Μεταδίδουν επίσης, τα παραμύθια, μηνύματα για την αξία της προσπάθειας και τις πλείστες φορές μηνύματα αισιοδοξίας για ένα καλύτερο μέλλον. Φυσικά τα παραμύθια άλλαξαν με τον καιρό αλλά ακόμα δεν έχουν χάσει την αξία τους, τόσο για τα μικρά παιδιά όσο και για τους ενήλικες. Τα διηγούμαστε παρόλες τις προόδους της κοινωνίας στα επιστημονικά και τεχνολογικά πεδία. Χαρακτηρίζονται από τους δημοσιογράφους συχνά οι ζωές των γαλαζοαίματων σαν παραμυθένιες, επίσης και οι γάμοι τους, τα αξιώματα τους και τα ρούχα τους… συμβαίνει αυτό βέβαια λόγω του ότι πουλάει μια αληθινή ιστορία που ακούγεται σαν παραμύθι, πχ όταν ο πρίγκιπας Ουίλιαμ γύρισε να κοιτάξει μια λαική, την Κέιτ, την οποία παντρεύτηκε και έτσι αυτή έγινε δούκισσα και από τότε ζει μια βασιλική ζωή. Τα παραμύθια έχουν ηλικία πάνω από 6000 χρόνια, και όπως και τότε, είχαν την ιδιότητα να διηγούνται πως η αποφασιστικότητα, το κουράγιο και η ευφυΐα μπορούν να αλλάξουν ακόμα και την πιο δύσκολη πραγματικότητα. Ενδεικτικό παραμύθι είναι ο Γιαννάκης και η φασολιά όπου ένα φτωχό αγόρι χάρη στην εξυπνάδα του γίνεται πλούσιο. Άλλα παραμύθια όπως η σταχτοπούτα και οι κακιές αδερφές της μας δείχνουν ότι η μοχθηρία υπάρχει στον κόσμο με ανθρώπινη μορφή αλλά η δύναμη τους δεν είναι ατελείωτη ή ανίκητη. Σήμερα αρκετά παραμύθια έχουν ξαναγραφτεί από φεμινίστριες για να μεταδώσουν ισχυρά μηνύματα όπως η ισότητα, με ιδιαίτερο παράδειγμα την συλλογή παραμυθιών «μεταμορφώσεις» 1971 από την Άννα Σιξτον. Όπως και να έχει τα παραμύθια πρέπει να συνεχίσουν να διαβάζονται καθώς ρίχνουν φως στις πολιτισμικές, κοινωνικές και εικαστικές κινήσεις της εκάστοτε περιόδου. Έτσι κι αλλιώς αποτελούν την θεμέλιο λίθο του πολιτισμού ακόμα και οι αλλαγμένες εκδόσεις των παραμυθιών και αξίζουν να τις μελετούμε όποτε μπορούμε σε όποια ηλικία και αν βρισκόμαστε.

 

Ποια ήταν η αρχική πλοκή πασίγνωστων παραμυθιών και πως αυτά άλλαξαν με το πέρασμα του χρόνου

Πολλά παραμύθια έχουν μεταφερθεί στην μεγάλη οθόνη με την ανάπτυξη της τεχνολογίας ή επανεκδοθεί με διαφορετικό τέλος. Από το αρχικό βιβλίο μέχρι την μεταφορά ενός παραμυθιού σε ταινία τις πλείστες φορές πολλά στοιχεία αλλάζουν. Κάποιες ιστορίες επιμηκυνθήκαν, άλλες αλλοιώθηκαν τόσο που τελικά έγιναν αγνώριστες. Αυτό δεν είναι εξ ανάγκης κακό απλά μας δείχνει ότι με το πέρασμα του χρόνου εξελίχθηκε ο τρόπος σκέψης και συνάμα οι αντιλήψεις μας.
Ακόμα και οι κύριοι ήρωες των παραμυθιών ήταν διαφορετικοί από ότι στην αρχή για πολλά παραμύθια. Για παράδειγμα στο παραμύθι με την οικογένεια των τριών αρκούδων που τις επισκέπτεται η χρυσομαλλούσα όταν λείπουν και τρώει το φαγητό τους, η αρχική ηρωίδα ήταν μια γριούλα και στο σπίτι των αρκούδων έμεναν 3 αρσενικές αρκούδες εκ των οποίων η μια ήταν νάνος.
Για να δούμε πως άλλα γνωστά παραμύθια αλλάχτηκαν για να ανταποκριθούν στην εκάστοτε μοντέρνα πραγματικότητα :
1. Τα τρία γουρουνάκια
Στην μοντέρνα έκδοση των παραμυθιών και τα 3 γουρουνάκια επιβιώνουν από το λύκο γιατί το καθένα τρέχει στο επόμενο σπίτι όταν το σπίτι τους πέφτει από το φύσημά του λύκου. Σε προηγούμενες εκδόσεις, τα 2 πρώτα γουρουνάκια δεν είναι τόσο τυχερά γιατί τα τρώει ο λύκος πριν προλάβουν να παν στο σπίτι του αδερφού τους. Επίσης, όταν ο λύκος κατεβαίνει από την καμινάδα καίγεται και τρέχει να φύγει, ενώ στην παλαιότερη εκδοχή το έξυπνο γουρουνάκι τον κλείνει στην μεγάλη κατσαρόλα και τον μαγειρεύει για να τον φάει.
2. Χάνσελ και Γκρέτελ
Ο Χάνσελ και η Γκρέτελ είναι ένα παραμύθι που διατηρήθηκε στο πέρασμα του χρόνου με ελάχιστες αλλαγές ή παραλλαγές. Οι πλείστες εκδοχές περιλαμβάνουν το ζαχαρωτό σπιτάκι με τα γλειφιτζούρια, τα ψωμάκια που έριχνε ο Χάνσελ για να βρουν τον δρόμο, την κακιά μάγισσα που κλείδωσε το Χάνσελ στο κλουβί και την Γκρέτελ που έσπρωξε την μάγισσα στο φούρνο. Ωστόσο, μια λεπτομέρεια της αρχικής έκδοσης του παραμυθιού είναι ότι οι βιολογικοί γονείς αποφάσισαν να αφήσουν τα παιδιά τους μόνα στο δάσος ενώ σε νεότερες εκδοχές η κακιά μητριά αφήνει τα παιδιά στο δάσος εν άγνοια του πατέρα. Το παραμύθι αυτό γράφτηκε γύρω στο 1300 μΧ κατά την περίοδο της Μεγάλης Πείνας, όπου οι άνθρωποι ήταν απελπισμένοι τόσο πολύ που εγκατέλειπαν τα παιδιά τους. Έτσι εξηγείται το απίστευτο αρχικό σενάριο. Δυστυχώς, ολοένα όμως ακούμε για ανθρώπους που και σήμερα εγκαταλείπουν τα παιδιά τους λόγω οικονομικών δυσκολιών. Αναμφίβολα, η παρούσα κατάσταση πρέπει να μας προβληματίσει για τις διαστάσεις που παίρνει η ανέχεια κάτω από την μύτη μας εν όψει της οικονομικής κρίσης.
3. Σταχτοπούτα
Η Σταχτοπούτα αποτελεί ένα από τα πιο πασίγνωστα παραμύθια μετά την Χιονάτη και την Κοκκινοσκουφίτσα. Με το πέρασμα του χρόνου το παραμύθι υπέστηκε μεγάλες και μικρές αλλαγές.
Στις μικρές αλλαγές που έγιναν στην αρχική ιστορία είναι ότι δεν υπήρχε νεράιδα να βοηθήσει την Σταχτοπούτα με το μάζεμα των φασολιών που την έβαλε επίτηδες να συμμαζέψει η κακιά μητριά. Τα πουλάκια ναι μεν την βοηθούν με την δουλειά που της ανέθεσε η μητριά αλλά της τα στέλνει η νεκρή μητέρα της. Επίσης τα πουλάκια που στέλνει η μητέρα της, επίσης της φέρνουν φόρεμα και παπούτσια χρώματος χρυσού για το χορό.
Στις δύο μεγάλες αλλαγές που έγιναν όμως από την αρχική ιστορία είναι το εξής. Η μητριά, πριν οι 2 κόρες της δοκιμάσουν τα γοβάκια με τα οποία ψάχνει την αγαπημένη του ο πρίγκηπας , βάζει τις κόρες της να κόψουν τα δάκτυλα των ποδιού τους. Αυτό έγινε για να μεγαλώσει η πιθανότητα να χωρέσουν οι μεγάλες πατούσες των κόρων της στο γοβάκι. Ωστόσο, το σχέδιο της μητριάς αποτυχαίνει γιατί ο πρίγκηπας καταλαβαίνει ότι οι 2 κοπέλες έκοψαν τα δάκτυλα των ποδιών τους όταν τα δοκιμάζουν και μερικές σταγόνες αίμα από το δεμένο τραύμα ξεφεύγει και πέφτει πάνω στα γοβάκια.
Στον γάμο της Σταχτοπούτας όταν παντρεύεται τελικά τον πρίγκηπα έρχονται και οι 2 αειθαλής αδερφές της όπου τα πουλάκια της νεκρής μητέρας της τους βγάζουν τα μάτια. Εντελώς βάρβαρο τέλος, 100% ακατάλληλο για παιδιά και λογικό που άλλαξε.
Επίλογος
Η λίστα με τα παραμύθια που τους διαφοροποιήθηκε το τέλος σίγουρα δεν σταματά εδώ, συμπεριλαμβάνει την « Μικρή γοργόνα» του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν και άλλες πολλές που δεν φαντάζεστε. Μια από τις προφανείς διαφορές μεταξύ των αρχικών εκδοχών διάφορων γνωστών παραμυθιών και της σύγχρονης εξέλιξης τους είναι ότι η βία και ο θάνατος μειώνονται δραματικά στις σύγχρονες εκδοχές.
Το πιο ενδιαφέρον θα είναι φυσικά όχι το πόσο μέχρι τώρα άλλαξαν τα παραμύθια αλλά πόσο ακόμα θα εξελιχθούν στο μέλλον.

Βιβλιογραφία:
https://thoughtsonfantasy.com/2014/09/29/how-the-last-300-years-have-changed-fairy-tales/

Πώς παραμύθια του 19ου αιώνα εκφράζουν ανησυχίες για την επικείμενη οικολογική καταστροφή…

Ο δανός συγγραφέας Χανς Κρίστιαν Άντερσεν αποτελεί έναν από τους πιο διάσημους ευρωπαίους συγγραφείς παραμυθιών. Σήμερα είναι περισσότερο γνωστός για τα παραμύθια ‘’η μικρή γοργόνα’’, ‘’το κοριτσάκι με τα σπίρτα’’, ‘’o μολυβένιος στρατιώτης’’, τα οποία μιλούσαν την περιβαλλοντική υποβάθμιση λόγω της γρήγορης βιομηχανοποίησης της εποχής του.
Η ανθρωπογενείς δραστηριότητα για πολλούς επιστήμονες είναι η κύρια αιτία της επιδείνωσης του φαινομένου του θερμοκηπίου, η οποία ξεκίνησε από τα πολύ αρχικά στάδια της βιομηχανικής επανάστασης γύρω στον 19ο αιώνα. Ήδη από το 1760 μέχρι το 1914 στην Αγγλία, τεράστιοι αριθμοί πολιτών μετακινήθηκαν από την εξοχή στις πόλεις για ένα καλύτερο οικονομικά μέλλον.
Η μετακίνηση αυτή είχε ως αποτέλεσμα την αποξένωση των ανθρώπων από τη φύση. Μερικά παραμύθια του Άντερσεν απεικονίζουν πως φυτά βασανίζονταν από τους ήρωες των παραμυθιών του, παραδείγματος χάρη «Το έλατο» και η «Μαργαρίτα και το λινάρι». Στις ιστορίες αυτές ο συγγραφέας έδωσε φωνή στα φυτά να εκδηλώσουν τα συναισθήματά τους για τους κινδύνους που βίωναν από την εξάπλωση της βιομηχανίας. Ο στόχος τέτοιων παραμυθιών ήταν να ενθαρρύνουν τα παιδιά να σκεφτούν την επίδραση τους πάνω στο περιβάλλον.
Άλλα παραμύθια του 19ου αιώνα όπως «το μεγάλο θαλάσσιο νερόφιδο», έδωσαν έμφαση στην αναδυόμενη διαμάχη μεταξύ των ζώων και της τεχνολογίας. Το παραμύθι περίγραφε την αντίδραση των ψαριών στην εγκατάσταση του διατλαντικού καλωδίου για τον τηλέγραφο, το οποίο εκτείνεται οριζόντια σε όλο το πλάτος του ατλαντικού ωκεανού μεταξύ Ευρώπης και Αμερικής. Σύμφωνα με το παραμύθι μέσα στο χάος της εγκατάστασης του καλωδίου, πολλά ζωάκια όπως οι θαλάσσιες ανεμώνες από το άγχος τους αρρώστησαν. Τα ψάρια τελικά ενώθηκαν για να καταστρέψουν το καλώδιο αλλά την ίδια στιγμή ένας καρχαρίας και ένας ξιφίας βρήκαν την εύκαιρα να τους επιτεθούν και να φαν αρκετούς από αυτούς. Έτσι τα ζωάκια δεν κατάφεραν να χαλάσουν το καλώδιο του τηλέγραφου που τα άγχωνε.
Στην σύγχρονη λογοτεχνία η θεματολογία αυτού του είδους παραμυθιών αντανακλά όλο και περισσότερο τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το περιβάλλον. Παράλληλα δίνεται στα παιδιά το μήνυμα της σοβαρότητας των οικολογικών κρίσεων στις οποίες δυστυχώς πολλοί άνθρωποι γυρίζουν την πλάτη αγνοώντας ότι ναι τους αφορά άμεσα η εύρεση μιας ριζοσπαστικής και επιτακτικής λύσης.

Βιβλιογραφία:
To άρθρο είναι βασισμένο στο πρωτότυπο κείμενο “How 19th century fairy tales expressed anxieties about ecological devastation” της Dr Victoria Tedeschi, ανακτήθηκε στις 23/03/2017 από: https://theconversation.com/how-19th-century-fairy-tales-expressed-anxieties-about-ecological-devastation-73137

“Εάν θέλεις το παιδί σου να είναι ευφυές, διάβαζε του παραμύθια. Εάν θέλεις να είναι ακόμα που ευφυές, διάβαζε του περισσότερα παραμύθια.” Albert Einstein

4+1 λόγοι για ένα παραμύθι την ημέρα…

  • Ενισχύουν την φαντασία, την περιέργεια και την δημιουργικότητα του παιδιού.
    Πολλές φορές ο επίκτητος ενός παραμυθιού μπορεί να επηρεάσει ακόμα και την καριέρα που θέλει να ακολουθήσει ως ενήλικας. Μέσω τον παραμυθιών τα παιδιά διδάσκονται νέες έννοιες και πολιτισμικές ιδέες.
  • Διδάσκουν ηθικά μηνύματα
    Στο DNA κάθε παραμυθιού βρίσκεται ένα δυνατό ηθικό μάθημα στην μάχη μεταξύ του καλού και του κακού, της αγάπης και της καταστροφής, το οποίο μένει στο μυαλό των παιδιών. Μέσω των παραμυθιών που έχουν συνήθως καλό τέλος, μεταδίδεται το μήνυμα ότι όποιος προσπαθεί σίγουρα μπορεί να ελπίζει για κάτι καλύτερο.
  • Καλλιεργούν την κριτική σκέψη
    Τα παιδιά βλέπουν ότι από τις επιλογές τους καθορίζεται το αποτέλεσμα βάση της ιστορίας των ηρώων. Φυσικά δεν αποτελούν όλοι οι χαρακτήρες εξαίρετα μοντέλα παραδειγματισμού αλλά οι ιστορίες διδάσκουν ότι όταν κάτι κακό συμβεί πρέπει να πάρεις αποφάσεις και αν διαλέξεις να κάνεις κάτι για να λύσεις το πρόβλημα όλα παν καλά στο τέλος.
  • Βοηθούν στην έκφραση των συναισθημάτων
    Σημαντικό μέρος ενός παραμυθιού είναι τα συναισθήματα. Σχεδόν όλες οι ιστορίες στοχεύουν στην ενίσχυση της ικανότητας ενός παιδιού να εκφράζει τα συναισθήματα του αλλά και να κατανοεί τι αισθάνονται οι άλλοι γύρω του και γενικά στον κόσμο. Τα παραμύθια καλλιεργούν δηλαδή την εμπάθεια που αποτελεί τον ιστό κρατά μια κοινωνία ενωμένη.
  • Αποτρέπουν την αυπνία
    Πολλά παιδιά κοιμούνται πιο εύκολα εάν τους διαβάζει κάποιος ένα παραμύθι όταν παν για ύπνο. Η επανάληψη της ανάγνωσης μιας ιστορίας δημιουργεί αισθήματα ασφάλειας και χαλάρωσης. Παράλληλα το παιδί αποζητά το ίδιο να μάθει να διαβάζει, μαθαίνει νέες λέξεις και ταυτόχρονα καλλιεργεί την επιδεξιότητα του να ακούει.

Η εκπαίδευση είναι το κλειδί για ένα καλύτερο κόσμο. Ξεκινώντας το ταξίδι της ζωής ενός παιδιού κάθε γονιός εύχεται για το παιδί του να έχει μια ζωή παραμυθένια, γεμάτη μάθηση και ουράνιο τόξο σε κάθε του περιπέτεια. Αρχίζοντας από ένα παραμύθι κάθε νύχτα και συνεχίζοντας προς το άπειρο από γενιά σε γενιά για ένα καλύτερο μέλλον.

Βιβλιογραφία
5 Reasons why fairy tales are good for children, By Saoirse Docherty published on Thursday 5 June 2014 at http://www.scottishbooktrust.com/blog/reading/2014/06/5-reasons-why-fairy-tales-are-good-for-children
13 Benefits of telling a Fairy tales to the Children retrieved on 17 January 2018 at https://inetarticle.com/13-benefits-telling-fairy-tales-children/

Η Μίνα στο χωριό της καθαρής ενέργειας

Η Μίνα επισκέπτεται κάθε τόσο την γιαγιά της στην εξοχή. Το χωριό της γιαγιάς της Μίνας λέγεται “Χωριό της Καθαρής Ενέργειας” και διαφέρει πολύ από άλλους τόπους γιατί οι κάτοικοι χρησιμοποιούν μόνο φωτοβολταϊκά και ανεμογεννήτριες για να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια.

Ωστόσο, η Μίνα την τελευταία φορά που επισκέπτεται το χωριό της γιαγιάς της πολλά πράγματα έχουν αλλάξει προς το χειρότερο. Στο μεταξύ η Μίνα δεν αργεί καθόλου να μάθει τον λόγο για την αλλαγή που έφερε τα πάνω κάτω στο “Χωριό της Καθαρής Ενέργειας”. Το παραμύθι αυτό συνδέεται άρρηκτα με την δική μας καθημερινότητα και αποτελεί μια μικρογραφία του κόσμου που ζούμε με ήρωες ζωάκια.

Όταν έγραφα το πέμπτο παραμύθι της σειράς Ecofairytales και το πρώτο παραμύθι του δεύτερου τόμου “Οικολογικά παραμύθια” βρισκόμουν στην Θεσσαλονίκη με το πρόγραμμα Εrasmus για την Νεανική Επιχειρηματικότητα. Η Θεσσαλονίκη είναι μια πανέμορφη πόλη με ιδιαίτερα σημεία αλλά ωστόσο μια ομοιότητα με χιλιάδες άλλες πόλεις ανά το παγκόσμιο, ότι είναι εξαρτημένη στα ορυκτά καύσιμα.

Ποιος ο λόγος που ενώ πόλεις σαν την Θεσσαλονίκη απολαμβάνουν ηλιοφάνεια τις πλείστες μέρες του χρόνου ακόμα να εξαρτώνται στα ορυκτά καύσιμα όπως το πετρέλαιο για την παραγωγή ηλεκτρισμού? Ο λόγος που εκατομμύρια άνθρωποι θα μπορούσαν να έχουν δωρεάν ηλεκτρισμό αλλά δεν έχουν είναι η απληστία μιας μικρής ομάδας ανθρώπων οι οποίοι μας πωλούν τα ορυκτά καύσιμα.

Τώρα θα μου πείτε καλημέρα, αυτό το ξέραμε εδώ και πολύ καιρό. Ναι σίγουρα δεν είναι νέο αλλά κανείς μας δεν κάνει κάτι την στιγμή που πολλές ΑΠΕ έχουν γίνει πιο οικονομικές ως προς την αγορά και την εγκατάσταση τους σε οικιακές μονάδες.

Υπάρχουν χώρες που η κλιματική αλλαγή τις έχει αλλάξει τόσο πολύ. Δάση που έγιναν στάχτη από τις φωτιές, δάση που έγιναν κίτρινα από την λειψυδρία. Βουνά που τα πήρε το ρέμα από τις πλημμύρες, βουνά που έγιναν λάσπη σε μια νύχτα γιατί δεν έμεινε τίποτα να τα συγκρατήσει και μαζί τους παρέσυραν σπίτια, ελπίδες και κόπους μιας ζωής.

Λοιπόν, δεν σταματούν εδώ οι αρνητικές επιπτώσεις της αυξανόμενης χρήσης ορυκτών καυσίμων, η λίστα μπορεί να πηγαίνει για πολύ ακόμα. Το σημαντικό όπως και να έχει είναι να γίνει μια στροφή προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για την ενεργειακή απεξάρτηση μας.

Η ώρα όμως περνά και κυλά μπροστά καμιά φορά ερμητικά γρήγορα. Όπως η Μίνα και η παρέα της δίνουν έγκαιρα ένα μάθημα στην απληστία του δήμαρχου Κάρτην ας ελπίσουμε ότι το παραμύθι “η Μίνα στο χωριό της καθαρής ενέργειας” θα μας συνεπάρει με τ’ άμεσα οφέλη της πράσινης ενέργειας πριν να είναι αργά για εμάς και τον πλανήτη μας.

Το 6ο παραμύθι της σειράς θα είναι διαθέσιμο σε επιλεγμένα βιβλιοπωλεία τέλη του 2018 στην ελληνική για Κύπρο και αρχές του 2019 για την Ελλάδα.

Περιλήψεις των παραμυθιών της σειράς EcoFairytales

Το πάθημα του βασιλιά του δάσους

Το λιοντάρι βάζει παγίδες μέσα στο δάσος για να πιάνει ζωάκια και να τα τρώει. Μια μέρα σε μια από τις παγίδες του αιχμαλωτίζεται ένα σπουργίτι του οποίου οι φίλοι θα προσπαθήσουν να το απελευθερώσουν. Άραγε θα τα καταφέρουν; Τι θα γίνει με το λιοντάρι και τις παγίδες του;

Ο Γιαννάκης και η νεράιδα της ανακύκλωσης

Ο Γιαννάκης μαθαίνει για τη δύναμη της ανακύκλωσης ταξιδεύοντας με τη νεράιδα της ανακύκλωσης στον χωροχρόνο της ζωής στον πλανήτη Γη.

Η κυρία με τις κόκκινες τουλίπες

Μια έκπληξη περιμένει την γιαγιά Μαρία και τον παππού Τάκη όταν πηγαίνουν να μαζέψουν τις κόκκινες ενδημικές τουλίπες από τον αγρό. Τι είναι αυτή η έκπληξη;

Το τελευταίο των ντόντο

Το τελευταίο των ντόντο διηγείται την δική του ιστορία από το νησί Μαουρίσιους στον Ινδικό Ωκεανό. Ας το ακούσουμε λοιπόν κάτι σημαντικό έχει να μας πει…

Η κυρία με τις κόκκινες τουλίπες

“Η κυρία με τις κόκκινες τουλίπες” έχει γίνει ένα από τα αγαπημένα παραμύθια της ανιψούλας μου. Το παραμύθι γράφτηκε για όλα τα λουλουδάκια εκεί έξω, που χάρη σε αυτά γίνεται η επικονίαση και συνεχίζει η ζωή στον πλανήτη Γη. Πολλές φορές κανένας δεν υπολογίζει την αξία τους, ο σύγχρονος άνθρωπος τα προσπερνά χωρίς να τους ρίχνει ματιά εξαιτίας των βιαστικών ρυθμών της μοντέρνας πραγματικότητας.

Ωστόσο τα λουλούδια δεν μας ξεχνούν, δίνουν την δική τους μάχη για επιβίωση χωρίς πολλές φορές να αντιλαμβανόμαστε τι ιδιαίτερη προσπάθεια χρειάζεται για να αντεπεξέλθουν στα συνεχώς μεταβαλλόμενα περιβάλλοντα (καταστροφή φυσικού περιβάλλοντος, πυρκαγιές, υγρή και αέρια ρύπανση κτλ). Αυτό το παραμύθι στοχεύει στο να ευαισθητοποίησει μικρούς και μεγάλους για τα σπάνια είδη χλωρίδας τα οποία πρέπει να προστατεύουμε και όχι να κόβουμε.

Στην Κύπρο σχεδόν όλοι γνωρίζουμε ποια είναι τα προστατευόμενα είδη της ενδημικής χλωρίδας: οι ορχιδέες, τα κρίνα του γιαλού, οι κόκκινες τουλίπες κτλ όμως αυτό δεν εμποδίζει πολλούς από το να τα κόβουν για σκοπούς εξωραϊσμού των σπιτιών τους.

Το καλό νέο, ότι η πολιτεία έχει θεσπίσει νόμους για την προστασία των ειδών αυτών καθιστώντας παράνομη την κοπή τους, υποσκιάζεται από το γεγονός ότι οι νόμοι αυτοί παραβιάζονται συστηματικά στην Κύπρο και δεν επιβάλλονται οι ποινές που προβλέπονται.

Η κυρία Μαρία και ο παππούς Τάκης, οι κεντρικοί ήρωες αυτού του παραμυθιού μας παίρνουν στην Πάφο για να ακούσουμε τα παράπονα των ενδημικών κόκκινων τουλιπών και να μάθουμε για την προστασία τους από το δασονόμο και τις ίδιες τις τουλίπες αφού η νεράιδα της ανακύκλωσης Ζέα τους δίνει ανθρώπινη φωνή.

Ας τις ακούσουμε λοιπόν, μας χρειάζονται και τις χρειαζόμαστε !

Ο Γιαννάκης και η νεράιδα της ανακύκλωσης

“Ο Γιαννάκης και η νεράιδα της ανακύκλωσης” είναι το πρώτο παραμύθι του πρώτου τόμου των EcoFairytales, ακολουθείται από την “Κυρία με τις κόκκινες τουλίπες” και “Το τελευταίο των ντόντο”.

Σε αυτό το παραμύθι ο Γιαννάκης μαθαίνει για τη δύναμη της ανακύκλωσης ταξιδεύοντας με την νεράιδα της ανακύκλωσης, Ζεα, στον χωροχρόνο της ζωής στον πλανήτη Γη. Στο ταξίδι τους ανακαλύπτει πως μπορεί να βοηθήσει στην μείωση της ρύπανσης μέσω της ανακύκλωσης.

Ο λόγος που γράφτηκε αυτό το παραμύθι δεν είναι άλλος από τη ρύπανση του φυσικού περιβάλλοντος από κάθε λογής σκουπίδια που οι περισσότεροι πολίτες πετούν ασυνείδητα, φαινόμενο γνωστό για τα κυπριακά δεδομένα.

Κοινά απόβλητα πλέον δεν είναι μόνο μπουκάλες και τενεκεδάκια , πολλές φορές είναι εύκολο να βρεί κάποιος πολύ πιο επικίνδυνα απόβλητα, όπως μεταλλικά πλαίσια, μπογιές, μηχανέλαια, ηλεκτρικές συσκευές, μπαταρίες αυτοκινήτων κτλ ακόμα και σε πάρκα που παίζουν μικρά παιδιά ή προστατευόμενες περιοχές.

Δυστυχώς η ρύπανση έγινε μόνιμο χαρακτηριστικό κάποιων υδροβιοτόπων ζωτικής συμμασίας όπως η λίμνη Ορφανή που αποτελεί κομμάτι του συμπλέγματος των λιμνών της Αλίκής και περιοχή ΝΑTURA 2000.

Το πιο σημαντικό ωστόσο, κατά εμένα, όσον αφορά την ανεξίτηλη ρύπανση που αντιμετωπίζει σήμερα ο πλανήτης, είναι να κατανοήσει ο καθένας ότι αυτό που πετά χωρίς κατάλληλη διάθεση κάποια στιγμή θα καταλήξει πίσω στο πιάτο του, αναπόφεκτα, όπως λειτουργεί ένα μπουμέραγκ.

Λειτουργούν πολλές εταιρείες σήμερα ανακύκλωσης λαστίχων, μπαταριών, σιδερικών, ηλεκτρικών συσκευών, λαμπτήρων, πλαστικού, χαρτιού, γιαλιού κτλ, οι οποίες δεν χρεώνουν για την συλλογή των ανακυκλώσιμων αυτών κατηγοριών αποβλήτων. Οπότε είναι κρίμα κάποιοι να επιμένουν να μην διαλέγουν τα σκουπίδια τους και να τα ρίχνουν χύμα.

Αρχίζοντας λοιπόν από το μέλλον αυτού του κόσμου, τα παιδιά, ας ελπίσουμε ότι το παραμύθι “Ο Γιαννάκης και η νεράιδα της ανακύκλωσης” θα διαβαστεί και θα αγαπηθεί όπως και το διάσημο παραμύθι  “Christmas Carol” του Charles Dickens από το οποίο εμπνεύστηκα το παραμύθι αυτό.

 

 

 

 

 

Το πάθημα του βασιλιά του δάσους

“Το πάθημα του βασιλιά του δάσους” αποτελεί το πρώτο μου εκδομένο παραμύθι. Η έμπνευση για αυτό το έργο ήρθε όταν δούλευα στο Κοινοτικό Συμβούλιο Πύλας με το σχέδιο της ΑΝΑΔ για τους άνεργους πτυχιούχους. Είχαν περάσει δύο χρόνια από τότε που τέλειωσα το μεταπτυχιακό μου στην οικολογία, δυό χρόνια ανεργίας, ξεκούρασης και αναμονής για ένα καλύτερο μέλλον.

Πριν επιλεχτώ από το προαναφερθέν σχέδιο της ΑΝΑΔ (Αρχή Ανάπτυξης Δυναμικού Κύπρου) εργαζόμουν εθελοντικά περιοδικά εδώ και εκεί, σε πόστα εντελώς άσχετα με τις σπουδές μου. Χάρηκα ιδιαίτερα για την τοποθέτηση μου σαν υγειονομική επιθεωρήτρια στο Κοινοτικό Συμβούλιο Πύλας όμως η χαρά μου δεν κράτησε για πολύ. Από την πρώτη κιόλας μέρα έμελλε να καταλάβω πως δεν επρόκειτο να ασχοληθώ με οτιδήποτε επιστημονικό ή έστω κοντινό σε ότι πρόσμενα στο νέο μου πόστο. Ένας σωρός από επιστολές για φορολογία μας περίμεναν, επιστολές τις οποίες έπρεπε, εμένα και μιαν άλλη κοπέλα με το σχέδιο της ΑΝΑΔ, τις οποίες έπρεπε να βάλουμε στους φακέλους  για να ταχυδρομηθούν στους φοροφειλέτες. Μιλούμε όμως για οκτώ χιλιάδες επιστολές, τις οποίες μας πήρε σχεδόν δύο βδομάδες να τις διπλώσουμε, να τις βάλουμε την καθεμιά στο φάκελο της και μετά να σφραγιστεί η καθεμιά επιστολή.

Μετά αφού ολοκληρώθηκε το φακέλωμα των φορολογιών, με άφησαν εμένα πάνω στο δωμάτιο συνεδριάσεων της κοινότητας ενώ μετάφεραν την άλλη κοπέλα της ΑΝΑΔ στην υποδοχή κάτω. Πέρασε μια ακόμη βδομάδα εκεί και δεν μου έβαζαν κάτι να κάνω, ατένιζα απλά το φυλάκιο της ειρηνευτικής δύναμης στην Κύπρο των Ηνωμένων Εθνών (που ήταν ακριβώς απέναντι από το κοινοτικό μέγαρο). Σκεφτόμουν ότι σπούδασα για 5 χρόνια και ότι ακόμα και στην πρακτική με την ΑΝΑΔ, κατέληξα σε έναν άσχετο πόστο με απολύτως τίποτα να ασχοληθώ…

Έτσι πήρα την απόφαση να κάνω κάτι δημιουργικό και έγραψα αυτό το παραμύθι. Το αρχικό του μέγεθος όμως ήταν 400 στίχοι, έπειτα μειώθηκαν για να είναι πιο προσιτό για τα παιδιά του επιπέδου της προδημοτικής εκπαίδευσης. Στο παραμύθι αυτό οφείλω πολλά γιατί με έκανε να συνειδητοποιήσω ότι είχα τη δυνατότητα να παράξω κάτι αξιόλογο. Μετά από αυτό το παραμύθι βρήκα την δύναμη να τηλεφωνήσω στην κα Ιωάννα Παναγιώτου, την Επίτροπο Περιβάλλοντος, και να της πω το πρόβλημα μου. Με την βοήθεια της επανατοποθετήθηκα στο γραφείο της και όλα άρχισαν να φτιάχνουν γιατί πλέον είχα νέα καθήκοντα πολύ πιο κοντά στις σπουδές μου.

Οπότε ποτέ μην τα βάζετε κάτω, για κάθε άνθρωπο υπάρχουν πολλές θέσεις σε αυτόν τον κόσμο, αλλά το σωστό είναι να επιλέγει ο καθένας και να κατευθύνεται προς εκείνη τη θέση που πραγματικά ανταποκρίνεται καλύτερα στις ικανότητες, στα θέλω και στα πιστεύω του/της.

 

 

 

Το τελευταίο των ντόντο

Το παραμύθι αυτό γράφτηκε μια καλοκαιριάτικη μέρα του Μάρτη στην Κωνσταντινούπολη, όπου είχα πάει για ένα συνέδριο. Ο συνειρμός μου μάλλον ήταν παράλληλος με την πικρή κατάληξη του ελληνισμού της Πόλης, που ολοένα και φθείρεται κάτω από τις μακροχρόνιες κακουχίες της τουρκικής πολιτικής απέναντι στις μειονότητες. Τα ντόντο σαν τους Έλληνες τις Πόλης κυνηγήθηκαν, έχασαν τα εδάφη τους και τελικά έμειναν σύμβολο ενός είδους που εξαφανίστηκε αλλά έμεινε για πάντα στην ιστορία.

 

Σήμερα δεν υπάρχει κανένας που να μην γνωρίζει τι είναι το ντόντο. Διάφορα άλλα παραμύθια πολύ πριν “το τελευταίο τον ντόντο” όπως “η Αλίκη στην χώρα των θαυμάτων” έκαναν τα ντόντο και την ιστορία τους διάσημα σε παγκόσμιο επίπεδο. Όπως και στην Πόλη κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει ή να αμφισβητήσει το ελληνικό της στοιχείο, που είναι διάχυτο σε κάθε γωνιά της.

 

“Το τελευταίο των ντόντο” όμως δεν είναι μια ιστορία για την εξαφάνιση ενός είδους πτηνού μόνο αλλά και για την ελπίδα του ότι μέσω τέτοιων παραμυθιών η νέα γενιά θα είναι πιο ευαισθητοποιημένη ως προς την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και σπάνιων ειδών που απειλούνται με εξαφάνιση. Η αξία του κάθε είδους  πάνω στον πλανήτη μας το δίχως άλλο είναι μεγάλη, είτε μιλάμε για είδη χλωρίδας είτε πανίδας. Η συνεχής εξαφάνιση ειδών που μαστίζει τις τελευταίες δεκαετίες τον πλανήτη μας με γοργούς ρυθμούς λόγω της ανθρωπογενούς δραστηριότητας θα έπρεπε να μας προβληματίζει γιατί δεν χάνονται αυτά τα είδη μόνα τους, μας παίρνουν μαζί τους σταδιακά. Αυτό ελπίζω να μην το καταλάβουμε πολύ αργά ή να μην το πληρώσουν αργότερα τα παιδιά μας πολύ πιο ακριβά.